Od powrotu do elity do wicemistrzostwa Polski

1981 — awans, finał Pucharu Polski i początek wielkiej drogi

Rok 1981 był jednym z najważniejszych momentów przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Pogoń Szczecin kończyła sezon 1980/1981 w II lidze, grupie zachodniej, pod wodzą Jerzego Kopy. Drużyna wygrała rozgrywki, zajmując 1. miejsce z bilansem 30 meczów, 41 punktów, bramki 67–26, 19 zwycięstw, 3 remisy i 8 porażek. Najskuteczniejszym zawodnikiem był Zbigniew Stelmasiak, który zdobył 12 bramek.

Awans do I ligi był dla Pogoni początkiem nowego rozdziału. Po trudniejszym końcu lat siedemdziesiątych klub wracał do elity z drużyną głodną sukcesów, odważną i coraz bardziej pewną siebie. Ten sezon był również ważny ze względu na Puchar Polski — Pogoń dotarła do finału, w którym przegrała z Legią Warszawa 0:1. Źródła historyczne Pogoni wskazują, że był to pierwszy z dwóch finałów Pucharu Polski z rzędu na początku lat osiemdziesiątych.

Najważniejsze punkty 1981 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1980/1981	Jerzy Kopa	II liga, gr. zachodnia	1. miejsce, awans do I ligi	Początek odbudowy wielkiej Pogoni
1981	Jerzy Kopa	Puchar Polski	finał z Legią Warszawa, porażka 0:1	Pierwszy wielki finał krajowy Pogoni lat 80.
1981	Jerzy Kopa	początek sezonu 1981/1982	powrót do I ligi	Pogoń wraca do krajowej elity

---

1982 — szóste miejsce w lidze i drugi finał Pucharu Polski

Rok 1982 potwierdził, że powrót Pogoni do I ligi nie był przypadkowy. W sezonie 1981/1982 Portowcy zajęli 6. miejsce w najwyższej klasie rozgrywkowej. Bilans Pogoni wyniósł 30 meczów, 33 punkty, bramki 44–43, 13 zwycięstw, 7 remisów i 10 porażek. Najlepszym strzelcem zespołu był Zbigniew Stelmasiak z dorobkiem 11 bramek.

To był sezon bardzo ważny, bo Pogoń nie tylko utrzymała się w elicie, ale zajęła miejsce w górnej połowie tabeli. Drużyna Jerzego Kopy pokazała, że po awansie potrafi grać z najlepszymi i nie zamierza być zespołem jedynie walczącym o przetrwanie.

W 1982 roku Pogoń po raz drugi z rzędu dotarła do finału Pucharu Polski. Tym razem przegrała z Lechem Poznań 0:1. Był to kolejny bolesny, ale prestiżowy moment — klub ze Szczecina drugi raz z rzędu znalazł się bardzo blisko trofeum.

Najważniejsze punkty 1982 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1981/1982	Jerzy Kopa	I liga	6. miejsce	Bardzo dobry sezon po powrocie do elity
1981/1982	Jerzy Kopa	I liga	Zbigniew Stelmasiak — 11 bramek	Najlepszy strzelec Pogoni
1982	Jerzy Kopa	Puchar Polski	finał z Lechem Poznań, porażka 0:1	Drugi finał PP z rzędu
1982	Jerzy Kopa / Eugeniusz Ksol	zmiana etapu	koniec pracy Kopy, początek okresu Ksola	Przejście do kolejnej fazy budowy drużyny

---

1983 — Pogoń puka do krajowej czołówki

Sezon 1982/1983 był pierwszym pełnym sezonem nowego etapu pod wodzą Eugeniusza Ksola. Pogoń zajęła 4. miejsce w I lidze, kończąc rozgrywki tuż za podium. Bilans zespołu wyniósł 30 meczów, 33 punkty, bramki 44–28, 12 zwycięstw, 9 remisów i 9 porażek. Najlepszym strzelcem drużyny ponownie był Zbigniew Stelmasiak, tym razem z dorobkiem 13 bramek.

To był sezon przełomowy mentalnie. Pogoń nie była już tylko finalistą Pucharu Polski ani ambitnym zespołem po awansie. Stała się drużyną, która realnie walczyła z krajową czołówką. Czwarte miejsce było zapowiedzią tego, co miało nadejść rok później — pierwszego podium w historii klubu.

W tym sezonie ważną postacią był także Jarosław Biernat, który zdobył 10 bramek. Razem ze Stelmasiakiem tworzył ofensywną siłę drużyny. Pogoń miała dobrą równowagę: strzelała regularnie, a jednocześnie traciła znacznie mniej bramek niż w poprzednim sezonie.

Najważniejsze punkty 1983 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1982/1983	Eugeniusz Ksol	I liga	4. miejsce	Pogoń tuż za podium
1982/1983	Eugeniusz Ksol	I liga	bramki 44–28	Duża poprawa organizacji gry
1982/1983	Eugeniusz Ksol	I liga	Zbigniew Stelmasiak — 13 bramek	Najlepszy strzelec zespołu
1982/1983	Eugeniusz Ksol	I liga	Jarosław Biernat — 10 bramek	Bardzo ważna rola ofensywnego pomocnika
23 kwietnia 1983	Eugeniusz Ksol	I liga	Pogoń – GKS Katowice 6:0	Najwyższe zwycięstwo sezonu

---

1984 — pierwsze podium i przepustka do Europy

Rok 1984 to jeden z kamieni milowych w historii Pogoni Szczecin. Sezon 1983/1984 zakończył się pierwszym ligowym podium w dziejach klubu. Pogoń zajęła 3. miejsce w I lidze z bilansem 30 meczów, 38 punktów, bramki 54–27, 16 zwycięstw, 6 remisów i 8 porażek. Mistrzem został Lech Poznań, drugi był Widzew Łódź, a Pogoń zajęła trzecie miejsce i uzyskała prawo gry w Pucharze UEFA.

W klasyfikacji strzelców sezonu bardzo wysoko znaleźli się dwaj piłkarze Pogoni: Marek Leśniak i Adam Kensy, którzy zdobyli po 12 bramek. To pokazuje, że siła ofensywna drużyny nie opierała się na jednym zawodniku. Pogoń miała kilka źródeł zagrożenia i była jedną z najskuteczniejszych drużyn ligi.

Jesienią 1984 roku Pogoń zadebiutowała w Pucharze UEFA. Rywalem był 1. FC Köln. W pierwszym meczu, rozegranym 19 września 1984 roku w Kolonii, Pogoń przegrała 1:2. W rewanżu, 3 października 1984 roku w Szczecinie, przegrała 0:1 i odpadła z rozgrywek. Mimo porażki był to historyczny debiut Pogoni w europejskich pucharach.

Najważniejsze punkty 1984 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1983/1984	Eugeniusz Ksol	I liga	3. miejsce	Pierwsze podium Pogoni w historii
1983/1984	Eugeniusz Ksol	I liga	54–27 w bramkach	Bardzo mocny sezon ofensywny i defensywny
1983/1984	Eugeniusz Ksol	I liga	Leśniak i Kensy po 12 bramek	Dwóch liderów ofensywy
1984	Eugeniusz Ksol	Puchar UEFA	1. FC Köln – Pogoń 2:1	Pierwszy europejski mecz Pogoni
1984	Eugeniusz Ksol	Puchar UEFA	Pogoń – 1. FC Köln 0:1	Koniec pierwszej europejskiej przygody

---

1985 — trudny sezon po sukcesie i zmiana na ławce

Sezon 1984/1985 był dla Pogoni trudniejszy. Po historycznym podium i europejskim debiucie drużyna nie utrzymała miejsca w czołówce. W I lidze Pogoń zajęła 11. miejsce, kończąc sezon z bilansem 30 meczów, 26 punktów, bramki 29–36, 9 zwycięstw, 8 remisów i 13 porażek. Najlepszym strzelcem był Marek Leśniak z dorobkiem 8 bramek.

Ten rok pokazał, jak trudno było utrzymać wysoki poziom po sukcesie. Pogoń miała za sobą sezon medalowy, ale liga szybko zweryfikowała możliwości drużyny. W trakcie sezonu doszło do zmiany trenera: po Eugeniuszu Ksolu zespół przejął Maciej Hejn. Był to krótki, przejściowy etap między pierwszym podium a późniejszą erą Leszka Jezierskiego.

Latem 1985 roku rozpoczął się kolejny etap. Drużynę objął Leszek Jezierski, który miał w ciągu dwóch lat doprowadzić Portowców do wicemistrzostwa Polski.

Najważniejsze punkty 1985 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1984/1985	Eugeniusz Ksol / Maciej Hejn	I liga	11. miejsce	Spadek po historycznym podium
1984/1985	Eugeniusz Ksol / Maciej Hejn	I liga	Marek Leśniak — 8 bramek	Najlepszy strzelec Pogoni
1984/1985	Eugeniusz Ksol / Maciej Hejn	I liga	najwyższe zwycięstwo: Pogoń – ŁKS 3:0	Najlepszy ligowy wynik sezonu
1985	Maciej Hejn / Leszek Jezierski	zmiana trenera	początek pracy Leszka Jezierskiego	Nowy etap przed wicemistrzostwem

---

1986 — sezon przejściowy przed wielkim wybuchem

Sezon 1985/1986 był rokiem budowania pod późniejszy sukces. Pogoń zajęła 10. miejsce w I lidze. Bilans drużyny wyniósł 30 meczów, 27 punktów, bramki 44–44, 8 zwycięstw, 11 remisów i 11 porażek. Najlepszym strzelcem zespołu był Marek Leśniak z 9 bramkami.

Na pierwszy rzut oka nie był to sezon wielki. Pogoń zakończyła rozgrywki w środku tabeli, daleko od podium. Ale w szerszej perspektywie był to rok bardzo potrzebny. Leszek Jezierski porządkował drużynę, poznawał zawodników i przygotowywał zespół do mocniejszego ataku w kolejnym sezonie.

Ważne role odgrywali wtedy m.in. Marek Leśniak, Mariusz Kuras, Kazimierz Sokołowski, Krzysztof Urbanowicz, Marek Ostrowski, Jerzy Hawrylewicz, Adam Kensy i Jarosław Biernat. To właśnie z tej grupy oraz z zawodników uzupełniających kształtował się zespół, który rok później miał zostać wicemistrzem Polski.

Najważniejsze punkty 1986 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1985/1986	Leszek Jezierski	I liga	10. miejsce	Sezon przejściowy
1985/1986	Leszek Jezierski	I liga	bramki 44–44	Duża liczba goli, ale też problemy w defensywie
1985/1986	Leszek Jezierski	I liga	Marek Leśniak — 9 bramek	Lider ofensywy przed sezonem wicemistrzowskim
16 kwietnia 1986	Leszek Jezierski	I liga	Pogoń – Zagłębie Sosnowiec 5:0	Najwyższe zwycięstwo sezonu
1986	Leszek Jezierski	budowa drużyny	krystalizowanie składu	Bezpośrednie przygotowanie do sukcesu 1986/1987

---

1987 — wicemistrzostwo Polski i król strzelców z Pogoni

Rok 1987 to jeden z najważniejszych punktów w całej historii Pogoni Szczecin. Sezon 1986/1987 zakończył się wicemistrzostwem Polski. Drużyna Leszka Jezierskiego zajęła 2. miejsce za Górnikiem Zabrze, z bilansem 30 meczów, 44 punkty, bramki 64–39, 15 zwycięstw, 10 remisów i 5 porażek.

Największą indywidualną gwiazdą sezonu był Marek Leśniak, który zdobył 24 bramki i został królem strzelców ligi. Rozegrał komplet 30 meczów, podobnie jak bramkarz Marek Szczech, Adam Benesz i Jerzy Hawrylewicz. Wśród najważniejszych zawodników sezonu byli także Krzysztof Urbanowicz, Andrzej Miązek, Mariusz Kuras, Kazimierz Sokołowski, Marek Ostrowski, Jacek Krzystolik, Leszek Wolski i Adam Kensy.

Pogoń była najskuteczniejszą drużyną ligi — zdobyła 64 bramki. Najbardziej efektownym meczem sezonu było zwycięstwo 7:2 z GKS Katowice 22 kwietnia 1987 roku. Kronika Pogoni wskazuje to spotkanie jako najwyższe zwycięstwo i mecz z największą liczbą bramek w sezonie.

Wicemistrzostwo dało Pogoni prawo gry w Pucharze UEFA 1987/1988. Jesienią 1987 roku Portowcy zmierzyli się z Hellas Verona. W pierwszym meczu, 16 września 1987 roku w Szczecinie, padł remis 1:1. W rewanżu Pogoń przegrała we Włoszech 1:3 i odpadła z rozgrywek.

Najważniejsze punkty 1987 roku:

Rok / sezon	Trener	Rozgrywki	Wynik / wydarzenie	Znaczenie
1986/1987	Leszek Jezierski	I liga	2. miejsce	Wicemistrzostwo Polski
1986/1987	Leszek Jezierski	I liga	64 zdobyte bramki	Najskuteczniejsza ofensywa ligi
1986/1987	Leszek Jezierski	I liga	Marek Leśniak — 24 bramki	Król strzelców ligi
22 kwietnia 1987	Leszek Jezierski	I liga	Pogoń – GKS Katowice 7:2	Symbol ofensywnej siły drużyny
21 czerwca 1987	Leszek Jezierski	I liga	Widzew Łódź – Pogoń 0:1	Zwycięskie zamknięcie sezonu
jesień 1987	Jan Jucha	Puchar UEFA	Pogoń – Hellas Verona 1:1, Hellas – Pogoń 3:1	Europejski epilog wicemistrzostwa

---

Skrócona tabela kontrolna 1981–1987

Rok	Sezon / wydarzenie	Trener	Najważniejsze fakty
1981	zakończenie sezonu 1980/1981	Jerzy Kopa	1. miejsce w II lidze gr. zachodniej, awans do I ligi, finał Pucharu Polski
1982	sezon 1981/1982	Jerzy Kopa	6. miejsce w I lidze, drugi finał Pucharu Polski
1983	sezon 1982/1983	Eugeniusz Ksol	4. miejsce w I lidze, Pogoń tuż za podium
1984	sezon 1983/1984	Eugeniusz Ksol	3. miejsce w I lidze, pierwsze podium, awans do Pucharu UEFA
1984	Puchar UEFA	Eugeniusz Ksol	dwumecz z 1. FC Köln
1985	sezon 1984/1985	Eugeniusz Ksol / Maciej Hejn	11. miejsce, trudny sezon po podium
1986	sezon 1985/1986	Leszek Jezierski	10. miejsce, budowa drużyny pod wielki sezon
1987	sezon 1986/1987	Leszek Jezierski	wicemistrzostwo Polski, Marek Leśniak królem strzelców
1987	Puchar UEFA 1987/1988	Jan Jucha	dwumecz z Hellas Verona

---

Znaczenie całego okresu 1981–1987

Lata 1981–1987 były dla Pogoni Szczecin czasem ogromnego sportowego awansu. Klub przeszedł drogę od powrotu do I ligi, przez dwa finały Pucharu Polski, czwarte miejsce, pierwsze podium, debiut w europejskich pucharach, trudniejszy sezon przejściowy, aż po wicemistrzostwo Polski w 1987 roku.

To nie była historia jednego trenera ani jednego zawodnika. Najpierw drużynę odbudował Jerzy Kopa, potem na podium i do Europy doprowadził ją Eugeniusz Ksol, krótki etap przejściowy przypadł Maciejowi Hejnowi, a największy ligowy sukces osiągnął Leszek Jezierski. Po nim europejski epilog z Hellasem Verona prowadził już Jan Jucha.

Najlepsze podsumowanie tego okresu brzmi:

1981–1987 to droga Pogoni od odbudowy do wicemistrzostwa Polski — jedna z najpiękniejszych i najważniejszych epok w historii Portowców

Ostatnia aktualizacja: 13/08/2026