Zbigniewie Stelmasiaku to nie jest zawodnik całego okresu 1981–1987, tylko przede wszystkim bardzo mocna postać dwóch pierwszych sezonów wielkiej Pogoni: 1981/1982 i 1982/1983.

W historii Pogoni Szczecin lat osiemdziesiątych są zawodnicy, których znaczenie rozciąga się na wiele sezonów, medale, europejskie puchary i kolejne etapy budowy wielkiej drużyny. Są też tacy, którzy nie byli w klubie przez całą złotą dekadę, ale w krótkim czasie zostawili po sobie bardzo wyraźny ślad. Do tej drugiej grupy należy Zbigniew Stelmasiak.

Jego historia w Pogoni jest intensywna, konkretna i oparta na liczbach. Nie trzeba jej sztucznie upiększać ani dopisywać do późniejszych sukcesów, w których już bezpośrednio nie uczestniczył. Wystarczy spojrzeć na sezony 1981/1982 i 1982/1983. W obu był najlepszym strzelcem Pogoni. Najpierw zdobył 11 bramek, potem 13. Łącznie w tych dwóch sezonach strzelił dla Portowców 24 gole ligowe. To dorobek, który mówi sam za siebie.

Stelmasiak był więc jednym z tych piłkarzy, którzy pomogli Pogoni przejść od drużyny odbudowanej po awansie do zespołu realnie pukającego do krajowej czołówki. Nie był twarzą pierwszego ligowego podium z 1984 roku, nie był częścią wicemistrzostwa Polski z 1987 roku, ale bez jego bramek trudno byłoby opowiedzieć o wcześniejszym etapie tej drogi. Był strzelcem Pogoni w momencie, gdy zespół dopiero nabierał rozpędu.

Metryczka zawodnika

Imię i nazwisko: Zbigniew Stelmasiak
Pozycja: zawodnik ofensywny / napastnik
Najważniejszy okres w Pogoni: sezony 1981/1982 i 1982/1983
Trenerzy Pogoni w tym czasie: Jerzy Kopa, Eugeniusz Ksol
Najważniejsze liczby w Pogoni: 11 bramek w sezonie 1981/1982, 13 bramek w sezonie 1982/1983
Największe znaczenie: najlepszy strzelec Pogoni w dwóch kolejnych sezonach
Rola w drużynie: egzekutor, zawodnik odpowiedzialny za skuteczność ofensywy
Status danych biograficznych: do uzupełnienia i dalszej weryfikacji w źródłach klubowych oraz archiwach prasowych

Strzelec drużyny Jerzego Kopy

Sezon 1981/1982 był pierwszym sezonem Pogoni po powrocie do najwyższej klasy rozgrywkowej. Drużynę prowadził Jerzy Kopa, czyli trener, który odegrał bardzo ważną rolę w odbudowie zespołu na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. To właśnie za jego kadencji Pogoń wróciła do I ligi, dotarła do finału Pucharu Polski i zaczęła ponownie budować swoją pozycję wśród najlepszych.

W tej drużynie Zbigniew Stelmasiak był postacią wyjątkowo ważną, bo dawał to, czego każdy zespół potrzebuje najbardziej — bramki. W sezonie 1981/1982 zdobył ich 11, zostając najlepszym strzelcem Pogoni. To nie był dorobek przypadkowy. W zespole, który dopiero oswajał się z grą po powrocie do elity, skuteczny napastnik był wartością bezcenną.

Pogoń tamtego sezonu nie była jeszcze drużyną medalową. Była zespołem ambitnym, niebezpiecznym, potrafiącym grać ofensywnie, ale wciąż szukającym pełnej stabilności. Stelmasiak nadawał jej konkretny wymiar pod bramką rywala. Jego gole pomagały drużynie utrzymywać się w bezpiecznej części tabeli i potwierdzały, że Portowcy nie wrócili do I ligi tylko po to, by walczyć o przetrwanie.

Warto podkreślić, że Stelmasiak w sezonie 1981/1982 nie był zawodnikiem marginalnym ani rezerwowym. Grał regularnie, był obecny w podstawowym składzie i miał bardzo duży udział w ofensywnym dorobku zespołu. To był sezon, w którym stał się jednym z najważniejszych piłkarzy Pogoni.

Najlepszy strzelec w sezonie przełomu

Jeszcze większe znaczenie miał dla niego sezon 1982/1983. Po odejściu Jerzego Kopy drużynę prowadził Eugeniusz Ksol. Pogoń wchodziła w nowy etap. Poprzednie lata przyniosły finały Pucharu Polski i pokazały, że w Szczecinie powstaje zespół zdolny do rzeczy dużych. Teraz trzeba było potwierdzić to w lidze.

Sezon 1982/1983 był właśnie takim potwierdzeniem. Pogoń zajęła 4. miejsce w I lidze, kończąc rozgrywki tuż za podium. Był to wynik bardzo istotny w drodze do późniejszych sukcesów. Pokazywał, że drużyna nie jest chwilową rewelacją, lecz zespołem, który potrafi utrzymać wysoki poziom przez całe rozgrywki.

W tym sezonie Zbigniew Stelmasiak zdobył 13 bramek. Był najlepszym strzelcem Pogoni i jednym z najskuteczniejszych zawodników całej ligi. To szczególnie ważne, bo Pogoń kończyła sezon wysoko, a jego gole miały realny wpływ na miejsce drużyny w tabeli. Nie były ozdobą statystyki, lecz częścią sportowego awansu zespołu.

Stelmasiak był wtedy piłkarzem, który brał na siebie ciężar zdobywania bramek. Obok niego ważną rolę w ofensywie odgrywał Jarosław Biernat, ale to Stelmasiak był najskuteczniejszy. W drużynie Ksola dawał konkret, którego nie da się zastąpić samą dobrą grą. Strzelał gole, a gole zamieniały się na punkty.

Pogoń puka do krajowej czołówki

Sezon 1982/1983 często można opisywać jako rok, w którym Pogoń zapukała do krajowej czołówki. Stelmasiak był jednym z głównych wykonawców tego procesu. W poprzednich latach klub pokazywał siłę w Pucharze Polski, ale liga wymagała czegoś innego: regularności, odporności i skuteczności od sierpnia do czerwca.

Pogoń miała wtedy drużynę dobrze zbilansowaną. Byli zawodnicy odpowiedzialni za defensywę, byli ci od budowania gry, byli młodzi piłkarze, którzy dopiero mieli wejść na wyższy poziom. Ale w ataku bardzo ważna była postać Stelmasiaka. To on był jednym z tych, którzy pozwalali Pogoni zamieniać dobrą grę na wynik.

Jego rola była tym cenniejsza, że sezon 1982/1983 był sezonem przejściowym między pucharowymi finałami a późniejszym ligowym podium. Pogoń nie była jeszcze medalistą, ale była już bardzo blisko. Stelmasiak należał do zawodników, którzy tę bliskość tworzyli.

Mecz z GKS Katowice — obraz ofensywnej siły

Jednym z meczów dobrze oddających charakter Pogoni z tamtego czasu było spotkanie z GKS Katowice rozegrane 23 kwietnia 1983 roku w Szczecinie. Pogoń wygrała aż 6:0. Było to najwyższe zwycięstwo drużyny w sezonie 1982/1983 i jeden z tych wyników, które pokazują, jak groźni potrafili być Portowcy u siebie.

W tym meczu Stelmasiak również wpisał się na listę strzelców. Pogoń grała ofensywnie, skutecznie i bezlitośnie wykorzystywała słabości rywala. Hat-trick Jarosława Biernata, bramki Marka Włocha, Kazimierza Sokołowskiego i Stelmasiaka tworzyły obraz zespołu, który w dobrym dniu potrafił rozbić przeciwnika.

Dla portretu Stelmasiaka ten mecz jest ważny nie dlatego, że sam zdobył w nim najwięcej bramek, ale dlatego, że pokazuje go jako część bardzo mocnej ofensywy. Był zawodnikiem obecnym w największych wygranych, uczestnikiem drużyny, która zaczynała wierzyć w swoją siłę.

Krótki epizod, duży wpływ

Najważniejsze w opisie Zbigniewa Stelmasiaka jest zachowanie właściwych proporcji. Nie należy robić z niego piłkarza całej złotej dekady Pogoni, bo jego najważniejszy okres w klubie zamyka się przede wszystkim w sezonach 1981/1982 i 1982/1983. Ale nie wolno też pomniejszać jego znaczenia. W tych dwóch sezonach był dla Pogoni postacią bardzo ważną.

Dwa razy z rzędu został najlepszym strzelcem drużyny. Najpierw w sezonie, w którym Pogoń po powrocie do elity budowała swoją pozycję, potem w sezonie, w którym zakończyła rozgrywki tuż za podium. To wystarczy, by umieścić go wśród najważniejszych zawodników pierwszej fazy wielkiej Pogoni lat osiemdziesiątych.

Jego bramki stworzyły pomost między drużyną Jerzego Kopy a drużyną Eugeniusza Ksola. Był jednym z tych zawodników, którzy sprawili, że Pogoń mogła przestać myśleć tylko o stabilizacji, a zaczęła realnie patrzeć w stronę czołówki.

Odejście przed pierwszym podium

W historii Stelmasiaka jest też pewien paradoks. Strzelał dużo właśnie wtedy, gdy Pogoń rosła, ale pierwsze podium przyszło już po jego odejściu. W sezonie 1983/1984, kiedy Portowcy zajęli 3. miejsce w I lidze i awansowali do Pucharu UEFA, Stelmasiak występował już w Górniku Wałbrzych. Tam również pokazał skuteczność, zdobywając dwucyfrową liczbę bramek w najwyższej lidze.

To ważna uwaga redakcyjna. W opowieści o Pogoni trzeba jasno zaznaczyć, że Stelmasiak był jednym z głównych strzelców okresu poprzedzającego podium, ale nie był zawodnikiem medalowego sezonu 1983/1984. Jego miejsce w historii Pogoni znajduje się trochę wcześniej — w czasie, gdy drużyna dopiero otwierała drzwi do krajowej czołówki.

I właśnie dlatego jego sylwetka jest ciekawa. Pokazuje, że wielka Pogoń lat osiemdziesiątych nie powstała z dnia na dzień. Składała się z kilku etapów i kilku grup zawodników. Jedni doprowadzili drużynę do finałów pucharu, inni do 4. miejsca, kolejni do podium, a jeszcze inni do wicemistrzostwa. Stelmasiak należał do tych, którzy bardzo mocno zaznaczyli etap przejściowy między odbudową a medalowym rozdziałem.

Charakterystyka piłkarska

Na podstawie jego dorobku można opisywać Stelmasiaka jako zawodnika ofensywnego, którego największą wartością była skuteczność. Nie był piłkarzem pamiętanym z długiego pobytu w klubie, lecz z tego, że w krótkim czasie potrafił regularnie trafiać do bramki.

Tacy zawodnicy są dla drużyny niezwykle cenni. Mogą nie mieć wieloletniej legendy, mogą nie być obecni przy wszystkich największych sukcesach, ale jeśli przez dwa sezony są najlepszymi strzelcami zespołu, ich wpływ jest oczywisty. Stelmasiak był właśnie takim piłkarzem: konkretnym, skutecznym i ważnym dla wyników.

Jego liczby pokazują, że potrafił odnaleźć się w polu karnym, wykorzystać sytuację i dać drużynie przewagę. W sezonie 1981/1982 strzelał wtedy, gdy Pogoń potrzebowała stabilizacji po powrocie do elity. W sezonie 1982/1983 strzelał wtedy, gdy Pogoń walczyła o wejście do ścisłej czołówki. W obu przypadkach jego gole miały ciężar.

Znaczenie dla historii Pogoni

Zbigniew Stelmasiak powinien być w książce opisany jako jeden z najważniejszych ofensywnych zawodników wczesnej fazy Pogoni lat osiemdziesiątych. Nie jako symbol całej epoki, ale jako bardzo mocna postać jej początku.

To zawodnik, który pomógł Pogoni przejść z poziomu drużyny po awansie do poziomu zespołu walczącego o wysokie miejsce w lidze. Był najlepszym strzelcem Portowców w dwóch kolejnych sezonach, a jego 24 ligowe bramki z lat 1981–1983 stanowią bardzo konkretny wkład w budowanie siły zespołu.

Jego historia przypomina, że sukces drużyny nie zawsze tworzą tylko ci, którzy są obecni w chwili zdobycia medalu. Czasem równie ważni są piłkarze z wcześniejszego etapu — ci, którzy strzelają bramki, zdobywają punkty i pozwalają drużynie uwierzyć, że może iść wyżej. Stelmasiak był właśnie takim zawodnikiem.

Dziedzictwo

W pamięci o Pogoni lat osiemdziesiątych Zbigniew Stelmasiak powinien zajmować miejsce jako strzelec przełomu. Był piłkarzem, który pojawił się w odpowiednim momencie i dał drużynie to, czego potrzebowała najbardziej: gole.

Nie trzeba na siłę wpisywać go w późniejsze sukcesy, żeby docenić jego znaczenie. Wystarczy uczciwie powiedzieć: w sezonach 1981/1982 i 1982/1983 był najlepszym strzelcem Pogoni. A to w klubie takim jak Pogoń Szczecin znaczy bardzo dużo.

Zbigniew Stelmasiak to krótki, ale bardzo mocny rozdział w historii Portowców. Rozdział strzelca, który pomógł Pogoni wejść na drogę prowadzącą do ligowego podium i europejskich pucharów.

Zbigniew Stelmasiak w Pogoni Szczecin — tabela sezonowa

Sezon	Trener Pogoni	Rozgrywki	Miejsce Pogoni	Występy	Podstawowy skład / ławka	Minuty	Bramki	Kartki	Najważniejsze wydarzenia sezonu	Znaczenie dla zawodnika
1981/1982	Jerzy Kopa	I liga	6. miejsce	27	27 / 0	2381	11	1 żółta	Pogoń po powrocie do I ligi zajęła wysokie 6. miejsce. Stelmasiak został najlepszym strzelcem drużyny.	Pierwszy bardzo mocny sezon Stelmasiaka w Pogoni. Był podstawowym zawodnikiem i najskuteczniejszym piłkarzem zespołu.
1982/1983	Eugeniusz Ksol	I liga	4. miejsce	do dodatkowej weryfikacji	do dodatkowej weryfikacji	do dodatkowej weryfikacji	13	0 według dostępnego zapisu	Pogoń zakończyła sezon tuż za podium. Najwyższe zwycięstwo: Pogoń – GKS Katowice 6:0. Stelmasiak ponownie został najlepszym strzelcem drużyny.	Najlepszy strzelecko sezon Stelmasiaka w Pogoni. Z 13 bramkami był jednym z czołowych snajperów całej ligi.
1983/1984	—	—	—	—	—	—	—	—	Stelmasiak nie występował już wtedy w Pogoni Szczecin. W zestawieniach ligowych za sezon 1983/1984 figuruje jako zawodnik Górnika Wałbrzych.	Nie przypisujemy mu udziału w pierwszym podium Pogoni z 1984 roku.
Razem w Pogoni — okres objęty tabelą	—	—	—	minimum 27 potwierdzonych	—	2381 potwierdzonych	24	1 żółta potwierdzona	Dwa sezony, dwa razy tytuł najlepszego strzelca Pogoni.	Krótki, ale bardzo mocny rozdział w historii Pogoni lat osiemdziesiątych.

Wnioski z tabeli

Zbigniew Stelmasiak był jednym z najważniejszych ofensywnych zawodników Pogoni w pierwszej fazie lat osiemdziesiątych.

W sezonie 1981/1982 zdobył 11 bramek i był najlepszym strzelcem zespołu Jerzego Kopy.

W sezonie 1982/1983 zdobył 13 bramek i ponownie został najlepszym strzelcem Pogoni, tym razem już w drużynie prowadzonej przez Eugeniusza Ksola.

Łącznie w dwóch sezonach strzelił dla Pogoni 24 bramki ligowe.

Nie należy przypisywać mu udziału w sezonie 1983/1984, w którym Pogoń zajęła 3. miejsce i awansowała do Pucharu UEFA, ponieważ Stelmasiak występował już wtedy w Górniku Wałbrzych.

Najtrafniejsze określenie jego roli: Zbigniew Stelmasiak — najlepszy strzelec Pogoni w dwóch sezonach poprzedzających ligowe podium.

Ostatnia aktualizacja: 05/07/2026