Historia Pogoni Szczecin nie zaczyna się od wielkiego stadionu, europejskich pucharów, reprezentantów Polski ani pełnych trybun. Zaczyna się dużo skromniej — w powojennym Szczecinie, mieście, które dopiero budowało swoją nową tożsamość, swoje instytucje, swoje kluby i swoje sportowe ambicje.

Po 1945 roku Szczecin był miastem przejścia, pamięci, przesiedleń i odbudowy. Przyjeżdżali tu ludzie z różnych stron przedwojennej Polski, w tym także z dawnych Kresów Wschodnich. Przywozili ze sobą własne doświadczenia, rodzinne historie, przywiązanie do dawnych klubów, ale też potrzebę stworzenia czegoś nowego. Sport bardzo szybko stał się jednym z elementów budowania wspólnoty. Boisko dawało ludziom nie tylko rozrywkę, ale również poczucie zakorzenienia. Pozwalało powiedzieć: jesteśmy tutaj, mamy swoje miasto, mamy swoją drużynę.

Pierwszym ważnym punktem tej historii był rok 1948. Wtedy w Szczecinie powstał Klub Sportowy Sztorm. Nie był to jeszcze klub znany pod nazwą Pogoń, nie miał jeszcze późniejszej legendy ani ciężaru tradycji, ale był początkiem drogi, która po latach doprowadziła szczeciński futbol do najwyższej klasy rozgrywkowej.

Sztorm był klubem swoich czasów: tworzonym z potrzeby działania, z entuzjazmu ludzi, którzy chcieli organizować sport w mieście dopiero odnajdującym swoją powojenną strukturę. W pierwszych latach nie chodziło jeszcze o wielkie sukcesy, lecz o przetrwanie, organizację, zebranie zawodników, znalezienie boisk, stworzenie drużyny i wpisanie się w lokalne rozgrywki. To był fundament, bez którego późniejsza Pogoń nie mogłaby powstać.

Rok później nastąpiła kolejna zmiana organizacyjna. W 1949 roku kilka szczecińskich klubów połączono w większą strukturę sportową pod nazwą Związkowiec Szczecin. Był to charakterystyczny dla tamtych czasów etap porządkowania sportu poprzez większe organizacje branżowe i zrzeszeniowe. Dzisiejszemu kibicowi te zmiany nazw mogą wydawać się chaotyczne, ale w rzeczywistości dobrze pokazują powojenną dynamikę polskiego sportu. Kluby często zmieniały patronów, nazwy i struktury organizacyjne, zanim uzyskały bardziej trwałą tożsamość.

Kolejnym etapem był Kolejarz Szczecin. To właśnie ten okres miał duże znaczenie dla sportowego dojrzewania przyszłej Pogoni. Kolejarz był już czymś więcej niż tylko powojenną próbą zorganizowania drużyny. Był klubem, który zaczął stopniowo budować swoje miejsce w szczecińskim futbolu, wzmacniać zaplecze i myśleć o coraz wyższych rozgrywkach.

W 1953 roku zespół awansował do silniejszych rozgrywek międzywojewódzkich. Był to jeden z pierwszych widocznych sygnałów, że w Szczecinie powstaje drużyna zdolna do rywalizacji nie tylko lokalnej, ale również ponadregionalnej. Wciąż jednak była to droga pełna ograniczeń. Klub nie miał jeszcze takiej pozycji, jaką zyska później. Nie miał jeszcze statusu jednej z najważniejszych sportowych marek Pomorza Zachodniego. Ale miał już coś, co w historii Pogoni będzie powracało wielokrotnie: ambicję wyjścia poza lokalność.

Przełom symboliczny nastąpił jesienią 1955 roku. Kolejarz Szczecin przyjął nazwę Pogoń Szczecin. Była to zmiana o znaczeniu większym niż tylko formalnym. Nazwa „Pogoń” i granatowo-bordowe barwy odwoływały się do tradycji Pogoni Lwów — jednego z najważniejszych klubów przedwojennej Polski. W powojennym Szczecinie ten wybór miał wymiar tożsamościowy. Łączył pamięć o dawnym polskim sporcie z nowym miejscem życia tysięcy ludzi, którzy po wojnie tworzyli Szczecin od podstaw.

Od tego momentu można mówić o Pogoni Szczecin jako klubie, który zaczął budować własną, rozpoznawalną historię. Nie była to jeszcze historia triumfów, ale była to historia narastającej świadomości. Pogoń nie miała być tylko kolejną drużyną w mieście. Miała stać się nośnikiem pamięci, ambicji i sportowej reprezentacji Szczecina.

W drugiej połowie lat pięćdziesiątych na pierwszy plan wysunęła się postać Floriana Krygiera. Jego rola w Rozdziale I jest bardzo ważna, ale musi być opisana precyzyjnie. Krygier nie powinien być przedstawiany jako trener wszystkich późniejszych sukcesów Pogoni. Nie wolno zastępować nim szkoleniowców, którzy prowadzili pierwszy zespół w kolejnych dekadach. W tym miejscu historii jego znaczenie jest jednak bezdyskusyjne: był trenerem pierwszej drużyny w okresie, w którym Pogoń wykonała najważniejszy krok swoich pierwszych lat — drogę do najwyższej klasy rozgrywkowej.

Krygier wniósł do Pogoni konsekwencję, organizację i trenerski porządek. To pod jego kierunkiem drużyna zaczęła dojrzewać sportowo. Nie była jeszcze klubem wielkim, ale stawała się klubem coraz bardziej świadomym własnych możliwości. Zespół potrzebował stabilizacji, dyscypliny i wiary w to, że Szczecin może mieć drużynę rywalizującą z najlepszymi w Polsce.

Sezon 1957 był pierwszym wyraźnym sygnałem, że Pogoń jest gotowa na coś więcej. Drużyna walczyła o wejście na drugi poziom rozgrywkowy i otworzyła sobie drogę do poważniejszej piłki. Awans do II ligi był ważny nie tylko sportowo, ale również psychologicznie. Pokazywał, że klub rozwija się szybciej, niż można było zakładać kilka lat wcześniej. Szczecin otrzymał drużynę, która przestała być jedynie lokalnym uczestnikiem rozgrywek, a zaczęła aspirować do roli reprezentanta miasta na ogólnopolskiej scenie.

Pogoń Szczecin występowała wtedy w II lidze, w grupie północnej. Sezon okazał się przełomowy. Drużyna przeszła przez rozgrywki bez porażki, wygrywając grupę i uzyskując historyczny awans do najwyższej klasy rozgrywkowej. Był to pierwszy wielki sukces sportowy Pogoni Szczecin i wydarzenie, które zamknęło etap pionierski w historii klubu.

Awans z 1958 roku trzeba traktować jako punkt graniczny. Wszystko, co wydarzyło się wcześniej — Sztorm, Związkowiec, Kolejarz, zmiana nazwy na Pogoń, budowanie struktur, pierwsze sukcesy w niższych ligach — prowadziło właśnie do tego momentu. Po raz pierwszy Szczecin miał zobaczyć Pogoń wśród najlepszych drużyn w kraju.

Ten awans był również najważniejszym trenerskim osiągnięciem Floriana Krygiera w pierwszym zespole Pogoni. I właśnie tak należy go opisywać: nie jako człowieka, który prowadził wszystkie późniejsze pokolenia, ale jako szkoleniowca, który w najwcześniejszym okresie klubowej historii doprowadził Pogoń do pierwszego przełomu. Jego późniejsza legenda nie wynika wyłącznie z tego jednego sezonu, lecz z całości pracy dla szczecińskiego futbolu. Jednak w Rozdziale I jego rola jest jasna: trener pierwszego historycznego awansu.

Sezon 1958 kończy pierwszą epokę w historii Pogoni. Klub przestał być projektem w budowie, a stał się pełnoprawnym uczestnikiem ogólnopolskiej rywalizacji. Od tego momentu historia Pogoni weszła na zupełnie nowy poziom. Przed klubem był debiut w elicie, zderzenie z silniejszymi przeciwnikami, pierwsze bolesne lekcje i kolejne lata walki o stabilne miejsce w najwyższej lidze.

Ale fundament został położony właśnie wtedy — między 1948 a 1958 rokiem. W tej dekadzie narodziła się Pogoń Szczecin jako klub, nazwa, barwy i sportowa ambicja miasta. Bez tej pierwszej, często niedocenianej dekady, nie byłoby późniejszych rozdziałów: Mariana Kielca, wielkich meczów na Twardowskiego, finałów Pucharu Polski, europejskich pucharów, wicemistrzostw i współczesnej Pogoni.

Pogoń Szczecin przeszła w latach 1948–1958 drogę od powojennego klubu budowanego od podstaw do drużyny, która wywalczyła miejsce w najwyższej klasie rozgrywkowej. To był prawdziwy początek wielkiej historii Portowców.

Ostatnia aktualizacja: 29/06/2026